X
تبلیغات
دانشگاه علامه طباطبایی - تئوری z

معرفی کتاب  نظریه Z ، نوشته ویلیام اوچی

معرفی

عنوان فرعی این کتاب چگونه کسب و کار آمریکایی می تواند با چالش ژاپنی مقابله کند، است.موضوع ان هم هنوز مثل زمان انتشار آن در 1981 مهم و مطرح است. به عقیده اوچی یکی از تفاوت های اصلی شرکت های ژاپنی و غربی رویکرد خاص آن در مدیریت کارکنان است. به ادعای او آن دسته از شرکتهای غربی که رویکرد ژاپنی را بکار گیرند و آن را با محیط کسب و کار غربی سازگار نمایند، خواهند توانست کسب و کار خود را متحول کنند.

سرآغاز

به عقیده اوچی موفقیت ژاپنی ها ناشی از چهار عامل است:

ü     یک فلسفه بسیار قدرتمند شرکتی

ü     یک فرهنگ شرکتی متمایز و مشخص

ü     پرورش بلند مدت نیروی کار

ü     تصمیم گیری بر پایه اجماع و توافق نظر

به ادعای او، نتیجه عوامل بالا جابه جایی کمتر کارکنان، افزایش تعهد نسبت به کار و بهره وری بیشتر است؛ که هر سه مورد نقش مهمی در توانایی رقابت گیری شرکت بر عهده دارند.

به عقیده او صِرفِ اتخاذ روش های ژاپنی توسط شرکتهای غربی کافی نیست، بلکه باید این روش ها را با شرایط خود سازگار نمایند. او این مؤسسات را سازمانهای نوع Z نام نهاد و شرح مفصلی در مورد آن دسته از شرکت های آمریکایی که به این وسیله خود را متحول کردند، ارائه می دهد.

 

بیان اجمالی در مورد کتاب:

نیروهای واقعی زیر بنای بهره وری – به عقیده اوچی منظور از بهره وری تنها سخت تر کار کردن نیست. اعتماد در این مورد عامل لازمی است، زیرا کارکنان را قادر می کند تا با اطمینان از اینکه کارشان مورد احترام است در امور مشارکت کنند. زیرکی و نکته سنجی هم اهمیت دارد، زیرا به گروه ها اجازه می دهد به جای اینکه اعضای خود را بر طبق ارشدیت آنها متعادل کنند، آنها را بر پایه مهارت هایشان متعادل نمایند. به عقیده نویسنده، صمیمیت یکی از خصوصیات همۀ جنبه های زندگی ژاپنی است، که به کارکنان اجازه می دهد به نحو مؤثری در کارها مشارکت و همکاری کنند.

اشتغال تمام عمر – بنا به گزارش نویسنده، مؤسسات بزرگ تنها سالی یکبار استخدام می کنند. اشتغال کارمنان تا بازنشستگی آنها در 55 سالگی تضمین می شود و هر گونه ترفیعی در شغل از درون انجام می شود. نظام اشتغال این مؤسسات در نظام اقماری تأمین کنند گان و پیمان کاران فرعی انها، که مؤسسه بزرگ و بانک آن را دوره کرده اند، بازتاب شده است. روابط تجاری، دائمی و تثبیت شده اند.

گردش شغل – به گفته اوچی نظام اشتغال ژاپنی دارای مسیرهای شغلی غیر تخصصی است که به کارکنان اجازه می دهد تجربه گسترده تری در روش های کل شرکت به دست آورند. این نوعی گردش شغلی تمام عمر است. به ادعای او، نظام غربی برای متخصصین ارزش قائل می شود و فرصت کمتری برای تعامل کارکنان با هم بوجود می آورد.

کارکردن برای اهداف مشترک – به عقیده نویسنده ساز و کار اصلی کنترل در ژاپن فلسفه و اهداف شرکت است. سایر سیاست های شرکت از این اهداف و فلسفه استخراج می شوند.

تصمیم گیری از طریق اجماع – به گفته اوچی، در این روش تصمیم گیری تک تک افراد درگیر و شریک هستند. ممکن است که این روش به بهترین تصمیم منجر نشود ولی موجب می شود تا همه، دلایل اتخاذ یک تصمیم را درک کنند و برای موفقیت آن احساس تعهد و مسئولیت نمایند.

 

مقایسه شرکت های ژاپنی و غربی

به عقیده اوچی، تفاوت اصلی شرکتهای ژاپنی و غربی عبارتند از:

v    اشتغال تمام عمر در مقابل اشتغال کوتاه مدت

v    ترفیع شغلی آهسته در مقابل ترفیع شغلی سریع

v    ساز و کارهای کنترلی ضمنی در مقابل ساز و کارهای کنترلی سریع و واضح

v    تصمیم گیری جمعی در مقابل تصمیم گیری فردی

v    مسئولیت جمعی در مقابل مسئولیت فردی

 

شرکت های نوع Z اوچی این اصطلاح را برای توصیف آن دسته از شرکت های غربی که روش های ژاپنی را با شرایط خود سازگار کرده اند به کار می برد. این شرکت ها کارکنان را به بیشتر ماندن در شرکت تشویق می کنند، ولی دارای ترفیع سریع تری هستند.آنها مدیریت از طریق «مأموریت به واحدهای دیگر» را جایگزین  گردش شغلی مؤسسات ژاپنی می کنند. شرکتهای نوع Z ضمن تشویق مشارکت، هنوز مسئولیت فردی تصمیم گیری را حفظ می کنند.

ایجاد یک شرکت نوع Z نویسنده مراحل اصلی ایجاد یک شرکت نوع Z را برای رهبرانی که خواهان تحول شرکت خود هستند، به شرح زیر خلاصه می کند:

ü     یک شرکت نوع Z و نقش خودتان را در ان شناسایی کنید؛

ü     فلسفه شرکت خود را به منظور کشف ناسازگاری ها، مورد بررسی قرار دهید؛

ü     یک فلسفه شرکتی مناسب تعریف کنید؛

ü     ساختار و انگیزه هایی را برای پشتیبانی از فلسفه جدید ایجاد کنید؛

ü     مهارت های روابط بین شخصی کارکنان را پرورش دهید؛

ü     کارکنان و اتحادیه ها را در فرآیند تحول درگیر کنید؛

ü     اشتغال را تثبیت کنید؛

ü     روش های توسعه ی مسیرهای شغلی را متنوع کنید؛

ü     مشارکت را تشویق کنید.

 

(برگرفته از کتاب صد کتاب مدیریت در یک کتاب، ناشر فرا)

 

 


 

نظریه Z

 

اوچی مکتب جدید مدیریتی را در آمریکا به نام تئوری Z ارائه داد. او اعتقاد دارد که برخی از خصوصیات سازمان های ژاپنی می تواند به طور موفقیت آمیز در سازمانهای آمریکایی نسخه برداری شود.

تئوری Z در واقع یک ترکیب است که در حقیقت شامل بهترین مفاهیم هر دو مکتب است .

تئوری  Z :

-         تاکید بر مهارت های بین فردی و نیاز برای تعاملات گروهی

-         تاکید بر تصمیم گیری جمعی اما مسئولیت های فردی

-         تاکید بر روابط غیر رسمی و دموکراتیک برپایه اعتماد

-         نگریستن به افراد به عنوان یک کل و نه به عنوان عوامل تولید

-         با اینکه برنامه ریزی بسیار مورد توجه است اما شاخص های کمی به طور کلی مورد توجه قرار نمیگیرند.

 

پاسکال و آثوز راهبرد متفاوتی از اوچی را بیش گرفتند . آنها یک مدل ساختند تا بر اساس 7 متغیر شرکتهای ژاپنی و آمریکایی را ورد تجزیه و تحلیل و بررسی قرار دهند . یک دسته به نام  HARDS’s  شامل ساختار ، استراتژی و سیستم ها. دسته دیگر به نام SOFTS’s شامل مهارت ها ، کارکنان ، اهداف فرعی و روش ها است . بدون اینکه به طور جدی و استادانه در مورد این مفاهیم و تعاریف و منطق پشت سر آنها کار کنیم سخت است که ارزش و اعتبار آنها را مورد ارزیابی قرار دهیم. در این گفته که شرکتهای آمریکایی در قسمت اول بهترین هستند و شرکتهای ژاپنی در قسمت دوم شکی نیست. پاسکال و آثوز که هر دو از پروفسورهای مدرسه عالی بازرگانی بودند درباره تعاملات رفتاری و رفتار با کارگران نمره بیشتری را به ژاپنی ها می دهند .

 Cole که بیش از یک دهه درباره کارگرهای ژاپنی مطالعه کرده و  و مشاهدات بسیار خوبی از رفتارها ژاپنی ها و فرهنگ آنها در محیط کار داشته است اظهار میکند که ژاپنی ها در ارتباط برقرار کردن با افراد در محیط کار موفق هستند.

برگرفته از سایت:

http://www.managementdoc.com

 

 

+ نوشته شده توسط مریم فودازی در 87/02/08 و ساعت 18:26 |